Kimyasal Türler Arası Etkileşimlerin Sınıflandırılması - Kimya Budur

Kimyasal Türler Arası Etkileşimlerin Sınıflandırılması

KİMYASAL TÜRLER ARASI ETKİLEŞİMLERİN SINIFLANDIRILMASI

* Kimyasal Türler Arası Etkileşimlerin Sınıflandırılması konusuna ait PDF Ders Notları için TIKLAYIN!

Kimyasal türler arası etkileşimler güçlü etkileşimler (kimyasal bağ) ve zayıf etkileşimler (fiziksel bağ) olmak üzere iki ana başlıkta incelenir. Aşağıdaki şemada kimyasal türler arası etkileşimlerin sınıflandırılması yapılmıştır. Etkileşimleri ve özelliklerini incelemeden önce kimyasal türlerin neler olduğuna bakalım.

Kimyasal Türler:

Atom: Elementin bütün özelliklerini taşıyan en küçük yapı birimi. Fe, Na, S…
Molekül: Aynı ya da farklı atomların oluşturduğu atom grubu. Bileşiklerin
tüm özelliklerini taşıyan en küçük yapı birimi. O2, N2, H2O, NH3…

İyon: Yüklü tanecik. O2-, Na+, CO32-

İki kimyasal tür arasında yüklü tanecikler olan çekirdekteki protonlar ve çekirdek etrafındaki elektronlar arasında itme ve çekme kuvvetleri etkindir:

Türler arasında itme ve çekme kuvvetleri olmak üzere iki temel kuvvet etkindir. İtme kuvvetleri çekme kuvvetlerinden büyükse bağlanma gerçekleşmez, yeni bir tür oluşmaz. Çekim kuvvetleri itme kuvvetlerinden çok büyükse güçlü etkileşim (kimyasal bağ), çok büyük değilse zayıf etkileşim (fiziksel bağ) meydana gelir.

Bağ oluşumu sırasında açığa çıkan enerjiye ya da bağın kırılması için gerekli enerjiye bağ enerjisi denir. Bağın enerjisi 40kj/mol değerinden büyük olduğunda genellikle kimyasal bağ adını alır.

Güçlü etkileşimler atomlar arasında meydana gelen etkileşimlerdir ve maddenin kimyasal özelliklerini belirler. H-H, Na-Na         etkileşimleri güçlü etkileşimlerdir ve atomlar arasındadır. He-He, Ne-Ne gibi soygaz atomları arasındaki etkileşimler ise atomlar arasında olsa da zayıf etkileşimlerdir. Na-Na metal atomları arasındaki etkileşimler güçlü olduğundan Na metali oda koşullarında katı haldedir. He soygazı ise  zayıf etkileşim içerdiğinden adından da anlaşılacağı üzere oda koşullarında

Su molekülünde oksijen (O) ve hidrojen (H) atomları arasındaki güçlü etkileşimler      

gaz haldedir.

Güçlü Etkileşimler: İyonik bağ, kovalent bağ ve metalik bağ olmak üzere üç grupta toplanır.

Su molekülleri arasındaki zayıf etkileşimler, suyun oda koşullarında sıvı halde bulunmasını açıklar

Zayıf etkileşimler ise genellikle moleküller arasında gerçekleşir. Aynı iki molekül arasında ise maddenin bulunduğu koşullarda fiziksel halini belirler. Etkileşim, farklı iki molekül arasında ise  bir karışım içinde meydana gelmiştir ve çözücü-çözünen ilişkisini belirler. H2O-H2O etkileşimi fiziksel hali, H2O-C2H5OH etkileşimi çözücü-çözünen ilişkisini belirler.

Zayıf Etkileşimler: Hidrojen bağı ve Van der Waals etkileşimleridir.